Baş Ağrısı Çeşitleri

Baş Ağrısı Çeşitleri

Baş ağrısı, en sık rastlanan belirtilerden biri olup, nadiren yaşamı tehdit edecek düzeyde olur. Baş ağrısı, kafadaki ağrıya duyarlı yapıların (kafatasını saran tüm dokular) uyarılması, gerilmesi ya da basıncı ile oluşur.
Başlı başına bir hastalık olabildiği gibi (primer baş ağrısı), bazı hastalıkların (akut sistemik ya da kafa içi enfeksiyonlar, kafa içi tümörler, kafa travmaları, şiddetli hipertansiyon ile göz, burun, boğaz, diş, kulak ve boyun omurlarının çeşitli hastalıkları) bir belirtisi olabilir (sekonder baş ağrısı). Bazen neden bulunamamaktadır. Bu nedenle, tanıda altta yatan bir hastalık olup olmadığının araştırılması önemlidir.

Primer baş ağrıları:

Primer baş ağrıları; migren, gerilim tipi baş ağrısı, ve küme (demet) baş ağrısından oluşur.

Migren; en sık görülen primer baş ağrısı nedenidir. Kadınların ortalama % 18’i, erkeklerin % 6’sında görülmektedir. 10 ile 40 yaşları arasında görülür. 50 yaşından sonra baş ağrıları kısmen ya da tamamen ortadan kalkar. Hastaların 1/3’ünde yakınmalar günlük işlerini yapmalarını engelleyecek, hatta yatak istirahati gerektirecek düzeyde olabilmektedir. Hem iş gücü kaybı ile hem de günlük yaşam kalitesini düşürmesi nedeniyle ciddi bir ekonomik yük oluşturmaktadır.

Migrende genellikle başın bir tarafında şiddetli ve zonklayıcı bir ağrı hissedilir. Baş ağrısı başlamadan önce görsel bozukluklar gibi öncü belirtiler görülebilir (aura). Işığa ve sese karşı duyarlılık vardır. Mide bulantısı, kusma isteği veya kusma da genellikle bulunur. Bazen ağrı olan tarafta uyuşma da olabilir. Ataklar ortalama 4-72 saat arasındadır. Ataklar sırasında hastalar sessiz ve karanlık bir odada yatma gereksinimi duyarlar.

Migrenin nedenleri nelerdir?

Migrenin nedenleri şunlar olabilir:
- Beslenme ile ilgili nedenler (konserve yiyecekler, alkol, yapay tatlandırıcılar, çikolata, eski peynir, öğün atlama)
- Hormonal değişiklikler (adet dönemi, menopoz gibi),
- Doğum kontrol hapları ya da diğer hormon ilaçlarının kullanımı,
- Stres, üzüntü, depresyon,
- Aşırı fiziksel yorgunluk,
- Aşırı parlak ışıklı veya floresan aydınlatmalı ortamlar,
- Uykusuzluk veya aşırı uyku,
- Aile öyküsü olabilir. Migrenli hastaların % 70’inde aile öyküsü bulunmaktadır.

Tedavide basit ağrı kesiciler kullanılabildiği gibi, migrene özel ilaçlar da kullanılabilmektedir. Bu arada eşlik eden belirtilerin tedavisi de gerekebilmektedir.

Gerilim tipi ve küme baş ağrıları

Gerilim tipi baş ağrısında şiddetli olmayan, sürekli bir ağrı olup zonklama söz konusu değildir. Başta ve boyunda basınç ya da gerilme hissi vardır. Genellikle iki taraflıdır. Aşırı fizik aktiviteyle artmaz. Bulantı kusma, ışık ve sese duyarlılık yoktur. Yılda yaklaşık 180 gün ağrıyla geçiyorsa ve her ağrı atağı 30 dakika ile 7 gün arasındaysa gerilim tipi baş ağrısından söz edilebilir.

Yetersiz uyku, depresyon, stres gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Tedavide basit ağrı kesiciler yanında hekim gerek gördüğü taktirde depresyon ilaçları kullanılabilir.

Demet (küme) baş ağrısında ise genellikle tek göz çevresinde ve şakakta şiddetli ağrı vardır. Saniyeler süren ağrı atakları arka arkaya kümeler halinde gelir. Genellikle uyku sırasında gelişir. Beraberinde burun tıkanıklığı ve gözde kızarma, yanma, sulanma olabilir. 10-15 dakikada şiddetlenip, 30-45 dakikada sonlanır. 15 ile 180 dakika arasında sürebilir. Ataklar haftada bir görülebileceği gibi, yılda bir de olabilir. Erkeklerde daha sık görülür.

Alkol alınması, sigara, damarlarda genişleme yapan ilaçlar, uyku ve basınç değişiklikleri nedenleri arasındadır. Ataklar sırasında hastaya yüksek miktarda oksijen verilir ve migren ilaçları kullanılır. Atağı önlemek için tedaviler de bulunmaktadır. Ancak hastalar tedaviyi yarıda bırakabildikleri için, bu tedaviler başarısızlıkla sonuçlanabilmektedir.

Diğer sık görülen baş ağrıları nelerdir?

Sinüs baş ağrısı: Şiddetli, sabit bir ağrıdır, alında, burun çevresinde olup gözlere vurabilir. Beraberinde, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, ağız kokusu gibi belirtilerin de tümü ya da bir bölümü bulunabilir.

Kafeine bağlı baş ağrısı: Aşırı kafein alınmasına bağlı zonklayıcı bir ağrıdır.

Yorulmaya bağlı baş ağrısı: Ağrı başın belli bölgesinde sınırlı değildir, başın genelinde olur. Aşırı fiziksel aktivite, hapşırma-öksürme gibi nedenlerle ortaya çıkar.

Eklem baş ağrısı: Çene ekleminde bozukluk veya kenetlenme ile ortaya çıkar. Başta basınç veya sıkışma hissi, çene ekleminde ağrılı bir çıtırdama olur.

Göz yorgunluğuna bağlı baş ağrısı: Tedavi edilmemiş görme bozuklukları nedeniyle olan ağrı, alında hissedilir.

Boyun kaynaklı baş ağrısı: Boyun veya kafa arkasında yer alan sinir kökü, kemik, kas, eklem ve disk gibi yapıların çeşitli bozuklukları baş ağrısı şeklinde belirti verirler.

Günlük Süreğen Başağrısı: Günde ortalama 4 saat süren ve ayda ortalama 15 gün olan başağrısıdır. Genellikle başka hastalıklar sebebiyle tetkik edilip çoğu zaman migren tanısı ile tedavi edilen hastalardır.

Sonuç itibariyle, baş ağrısının başlamasını engellemek ya da sıklığını azaltmak için düzenli ve dengeli beslenmek, yeterince ve düzenli uyumak, stresi azaltmak çok önemli. Baş ağrısı olduğunda basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Ama altta yatan bir neden olup olmadığının ortaya çıkması ve daha etkili bir tedavi için mutlaka bir hekime başvurmak, tedavi süresince de hekimle işbirliğini sürdürmek çok önemlidir.

Okunma : 1814

Yazdır

Gönder